Wielowymiarowa Skala Samooceny: Poczucie własnej wartości (WSS-PWW)

1. Instrukcja:

„Poniżej znajdziesz zdania o tym, jak możesz myśleć o sobie. Przeczytaj każde zdanie uważnie i pomyśl, na ile mówi ono o Tobie. Pamiętaj, że każdy może czuć i myśleć inaczej. Przy każdym zdaniu zaznacz jedną odpowiedź, która najlepiej do Ciebie pasuje.”

2. Pozycje narzędzia:

1. Jestem z siebie zadowolony/zadowolona.
2. Sądzę, że mam dużo dobrych cech.
3. Często myślę, że inni są lepsi ode mnie. [R]
4. Mam powody do dumy z siebie.
5. Uważam, że jestem kimś wartościowym.
6. Myślę, że jestem naprawdę dobry/dobra w wielu rzeczach.

3. Skala odpowiedzi:

1 – zdecydowanie nie
2 – raczej nie
3 – raczej tak
4 – zdecydowanie tak.

4. Punktacja: Wynik skali oblicza się jako średnią odpowiedzi na sześć pozycji, po uwzględnieniu właściwego kierunku kodowania; pozycja 3 jest sformułowana negatywnie i wymaga odwrócenia kodowania. Wyższy wynik oznacza wyższy poziom poczucia własnej wartości. Możliwy zakres wyniku wynosi 1–4.

Poczucie własnej wartości odnosi się do ogólnej, subiektywnej oceny siebie i własnej wartości jako osoby. Obejmuje przekonania dotyczące własnych zalet, kompetencji i powodów do pozytywnego myślenia o sobie, a także ogólne zadowolenie z siebie. Jest konstruktem powiązanym z obrazem siebie i dobrostanem psychicznym, ale różni się od bardziej specyficznych ocen własnych kompetencji czy samoskuteczności. WSS-PWW koncentruje się na globalnej ocenie siebie, a nie na funkcjonowaniu w konkretnych obszarach.

Badanie walidacyjne objęło 1464 uczniów klas 4–8 z 85 oddziałów w 14 szkołach, a próbę podzielono na treningową i testową; dodatkowo analizowano tzw. próbę pewną. W finalnej wersji WSS-PWW zachowano wszystkie 6 pozycji. Jednoczynnikowy model CFA wykazał dobre lub akceptowalne dopasowanie we wszystkich analizowanych wariantach próby; nie było podstaw do redukcji pozycji. CFA przeprowadzano w Mplus 8.11, stosując estymator WLSMV i opcję Complex uwzględniającą zagnieżdżenie uczniów w klasach. Modele sprawdzano w próbie treningowej, testowej, pełnej i „pewnej”.

Rzetelność:
Skala charakteryzuje się wysoką spójnością wewnętrzną. Alfa porządkowa wyniosła 0,871, a omega całkowita McDonalda 0,826; również klasyczna alfa Cronbacha osiągnęła wartość 0,826. Wszystkie współczynniki przekraczają przyjęty w raporcie próg 0,70. Wartość AVE wyniosła 0,547, co wskazuje, że ponad połowa wariancji pozycji jest wyjaśniana przez wspólny czynnik. Wyniki wskazują na wysoką spójność wewnętrzną skali.

Struktura wewnętrzna: jednoczynnikowa, 6 pozycji. W pełnej próbie: RMSEA = 0,049, CFI = 0,994, TLI = 0,990, SRMR = 0,014. Wszystkie pozycje były istotnie związane z czynnikiem latentnym, a bezwzględne wartości standaryzowanych ładunków czynnikowych mieściły się w zakresie od 0,496 do 0,818.

Precyzja pomiaru: Analiza funkcji informacji testu wskazuje, że WSS-PWW mierzy poczucie własnej wartości najprecyzyjniej przy obniżonym poziomie cechy. Maksimum informacji przypada około θ = −2,17, gdzie rzetelność warunkowa wynosi ok. 0,79. Użyteczna precyzja pomiaru (rzetelność ≥ 0,70) utrzymuje się jednak w szerokim zakresie od θ = −3,76 do θ = 1,51, co oznacza, że skala dobrze różnicuje uczniów od bardzo niskiego do umiarkowanie podwyższonego poziomu poczucia własnej wartości. Największy wkład w informacyjność skali wnoszą pozycje 5, 4 i 1, a najmniejszy pozycja 3.

Niezmienność ze względu na płeć: praktyczne kryteria ΔRMSEA i ΔCFI wspierają niezmienność skalarną, ale DIFFTEST był istotny, dlatego porównania między dziewczynkami i chłopcami wymagają ostrożności.

Niezmienność ze względu na klasę: potwierdzono pełną niezmienność skalarną między klasami 4–5 i 6–8; kryteria ΔRMSEA, ΔCFI i DIFFTEST były zgodne.

Normy: brak norm. Próba pilotażowa nie była reprezentatywna.

Grygiel, P., Opozda-Suder, S., & Gajda, M. (2026). Raport z badań pilotażowych: Ocena właściwości psychometrycznych testowanych narzędzi pomiarowych. Część druga. Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.