Wielowymiarowa Skala Samooceny: Kondycja fizyczna (witalność) (WSS-KF)

Instrukcja

„Poniżej znajdziesz zdania o tym, jak możesz myśleć o sobie. Przeczytaj każde zdanie uważnie i pomyśl, na ile mówi ono o Tobie. Pamiętaj, że każdy może czuć i myśleć inaczej. Przy każdym zdaniu zaznacz jedną odpowiedź, która najlepiej do Ciebie pasuje.”

Pozycje

1. Myślę, że mam bardzo dobrą kondycję fizyczną.
2. Po wysiłku szybko odzyskuję siły.
3. Gdy biegam lub ćwiczę, męczę się szybciej niż inni. [R]
4. Jestem aktywny/aktywna fizycznie i dużo się ruszam.
5. Myślę, że jestem wysportowany/wysportowana.
6. Sądzę, że bardzo dobrze radzę sobie z ćwiczeniami ruchowymi (np. bieganiem, skakaniem, graniem w piłkę).

Skala odpowiedzi

1 – zdecydowanie nie
2 – raczej nie
3 – raczej tak
4 – zdecydowanie tak.

Punktacja

Wynik oblicza się jako średnią odpowiedzi na sześć pozycji po uwzględnieniu właściwego kierunku kodowania. Pozycja 3 finalnej wersji („Gdy biegam lub ćwiczę, męczę się szybciej niż inni”) jest sformułowana negatywnie i wymaga odwrócenia punktacji. Wyższy wynik oznacza bardziej pozytywną samoocenę kondycji fizycznej i witalności; zakres wyniku wynosi 1–4. Raport nie określa odrębnej procedury postępowania z brakami danych.

Kondycja fizyczna i witalność w WSS-KF odnoszą się do subiektywnej oceny własnego funkcjonowania fizycznego, obejmującej sprawność, odporność na wysiłek, tempo regeneracji, aktywność ruchową oraz postrzegane kompetencje fizyczne. Konstrukt dotyczy więc przede wszystkim obrazu siebie w domenie fizycznej, a nie obiektywnie mierzonej sprawności czy poziomu aktywności fizycznej. Skala łączy subiektywną ocenę sprawności i wydolności z poczuciem bycia osobą aktywną i wysportowaną.

Badanie walidacyjne objęło 1464 uczniów klas 4–8 z 85 oddziałów w 14 szkołach, a próbę podzielono na treningową i testową; dodatkowo analizowano tzw. próbę pewną.

Pierwotna wersja WSS-KF obejmowała 7 pozycji. Jednoczynnikowy model wyjściowy nie uzyskał akceptowalnego dopasowania pod względem RMSEA (0,091–0,102). Najsłabiej wspólny czynnik reprezentowała pozytywna pozycja „Na co dzień mam bardzo dużo energii”, dlatego została usunięta.

Po redukcji do sześciu pozycji dopasowanie nadal nie było w pełni zadowalające. Na podstawie indeksów modyfikacyjnych oraz podobieństwa treści uwzględniono więc korelację reszt pomiędzy pozycjami dotyczącymi odzyskiwania sił po wysiłku i szybszego męczenia się podczas ćwiczeń. Obie odnoszą się do subiektywnie postrzeganej wydolności, zmęczenia i regeneracji. Ostatecznie przyjęto jednoczynnikową wersję 6-itemową z tą lokalną zależnością.

Struktura wewnętrzna:
CFA potwierdziła zasadniczo jednoczynnikową strukturę finalnej 6-itemowej wersji WSS-KF, po uwzględnieniu korelacji reszt dwóch treściowo zbliżonych pozycji. W pełnej próbie model uzyskał bardzo dobre dopasowanie: RMSEA = 0,044, CFI = 0,999, TLI = 0,997, SRMR = 0,009. Wszystkie pozycje istotnie reprezentowały wspólny czynnik; standaryzowane ładunki w pełnej próbie mieściły się w zakresie od −0,559 do 0,921, przy czym ujemny ładunek dotyczył pozycji odwróconej. Podobne wyniki uzyskano w próbie treningowej, testowej i „pewnej”, co wspiera stabilność przyjętego rozwiązania.

Rzetelność:
Finalna wersja WSS-KF charakteryzuje się wysoką spójnością wewnętrzną. Alfa porządkowa wyniosła αord = 0,908, omega całkowita McDonalda ωₜ = 0,882, a klasyczna alfa Cronbacha α = 0,871. Średnia wariancja wyjaśniona wyniosła AVE = 0,645, co wskazuje na silne nasycenie pozycji wspólnym czynnikiem.

Precyzja pomiaru:
W ujęciu IRT WSS-KF ma niższą informacyjność niż większość pozostałych analizowanych skal i mierzy najprecyzyjniej bardzo niski poziom kondycji fizycznej i witalności. Maksimum informacji przypada około θ = −3,75, gdzie rzetelność warunkowa wynosi ok. 0,73. Przy łagodniejszym kryterium rzetelności > 0,60 skala zachowuje użyteczność w szerokim zakresie od około θ = −5,42 do θ = 2,13, dostarczając interpretowalnych wyników także dla przeciętnego i nieco podwyższonego poziomu cechy.

Niezmienność pomiarowa:
Praktyczne kryteria zmian RMSEA i CFI wspierały niezmienność skalarną zarówno ze względu na płeć, jak i poziom klasy. W obu przypadkach DIFFTEST był jednak istotny statystycznie, dlatego dowody niezmienności nie są całkowicie jednoznaczne i porównania średnich między dziewczynkami i chłopcami oraz między uczniami klas 4–5 i 6–8 należy interpretować z ostrożnością.

Normy:
Brak norm. Wyniki pilotażowe służą ocenie właściwości psychometrycznych narzędzia i nie powinny być traktowane jako normy populacyjne.

Grygiel, P., Opozda-Suder, S., & Gajda, M. (2026). Raport z badań pilotażowych: Ocena właściwości psychometrycznych testowanych narzędzi pomiarowych. Część druga. Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.